TARİHİ VE COĞRAFİ YAPISI
İç Anadolu Bölgesinin yukarı Sakarya bölümünde yer alan ilçemiz, Ankara’nın 41 km. doğusunda adını aldığı Elmadağ dağının kuzeydoğu eteklerinde kurulmuş çok eski yerleşim alanıdır.
Yapılan arkeolojik araştırmalardan elde edilen tarih önsesi eserler, Elmadağ ve çevresinin çok eski medeniyetlere sahne olduğunu göstermektedir.
Kuruluş tarihi kesin belli olmamakla beraber ilk olarak eski Yozgat adıyla köy olarak kurulmuştur. 1928 tarihinde Küçük Yozgat adı Bala kazasına bağlı bucak olmuş, 1936 tarihinde Bala kazasından ayrılıp nahiye merkezi olarak Çankaya ilçesine bağlanmıştır. 1941 yılında şehrin küçük Yozgat ismi Elmadağ olarak değiştirilmiştir. 1944 yılında Elmadağ Belediyesi kurulmuş, 01.04.1960 tarihinde de ilçe olmuştur.
Denizden yüksekliği 1135 m. olan ve oldukça arızalı bir coğrafyaya sahip olan ilçemizin batısı kısmen düzlüktür. Güney batısında 1862 m. yüksekliğe sahip “Elmadağ”, Kuzeyinde ise 1995 m. yüksekliğinde kütle halinde “İdris Dağı “ bulunmaktadır. Kargalı Deresi kar ve yağmur suları ile beslenen düzensiz bir rejime sahip tek akarsuyudur.
Yöre kışları soğuk ve sert geçen karasal iklimin etkisi altındadır. Yüksek dağlarla çevrili olması sebebiyle gece-gündüz ve yaz-kış sıcakları arasında büyük farklılıklar görülür.
Merkez
Hasanoğlan
Lalahan
Yeşildere
Köyler
TOPLAM
Dağ ve orman içi köylerinde nüfusta azalma, karayolu ve sanayi kuruluşlarına yakın kesimlerde ise artış göze çarpmaktadır. Nüfus yoğunluğu 75 kişi/km2 dir.
573 km2 lik bir alan üzerinde kurulmuş olan ilçemiz ; güneyinde Bala, kuzeyinde Akyurt ve Kalecik, batısında Mamak ve Altındağ ilçeleri doğusunda ise Kırıkkale ile çevrili olup; Ankara nın doğu girişidir.
İlçemizde Merkez Belediye Başkanlığı , Hasanoğlan , Lalahan ve Yeşildere Belde Belediye Başkanlığı, 23 Temmuz 2004 tarihli 5216 sayılı “Büyükşehir Belediyesi Kanunu” gereği Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine dahil edilmiştir. Bu kanun gereğince ilçemizde bulunan 11 köyümüzün dört tanesi merkeze bağlı mahalleye dönüştürülmüştür:
Mahalleye Dönüşenler |
Orman Köyü Olarak Kalanlar |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
EĞİTİM TARİHÇESİ
İlçemizde açılan ilk “ilkokul” Makine Kimya Endüstrisi Kurumu’na bağlı Barut Fabrikası bünyesinde toplam 3789 m2 lik alana kurulan şuandaki Barut İlköğretim Okulunun bulunduğu yerde 1932 yılında 2 oda ve 1 lojmanla “ Fabrika İlkmektebi” adıyla eğitim ve öğretime başlamıştır.
1938 yılında ise aynı binaya kerpiçten 3 derslik daha eklenerek “Barut İlkokulu” adını almıştır.
Daha sonra aynı yere beş derslikli yeni bir bina yapılarak sırasıyla 1958 de“ Şevki Atabarut İlkokulu” 1971 de bina bugünkü şeklini almış ve 1997 yılında çıkan “ İlköğretim Yasası” gereğince “Barut İlköğretim Okulu” adını almış ve devam etmektedir.
Diğer taraftan şu an da Atatürk İlköğretim Okulu’nun bulunduğu yerde 1938 yılında “Küçük Yozgat İlkokulu” ; daha sonra “Merkez İlkokulu” ve 1969 yılında da “Atatürk İlkokulu” adını almıştır.
İlçemizdeki ilk “ortaokulu” ise 1940 yılında “ Atabarut Ortaokulu” adı altında şimdiki Barut İlköğretim okulunun bulunduğu yerde açılmıştır.
İlk Lise ise 1969 yılında “Elmadağ Lisesi” adı altında şimdiki lise binasında açılmıştır.
Bugünkü Hasanoğlan Beldesinde ise köylerimize öğretmen yetiştirmek amacıyla 17. Nisan 1940 tarih ve 3803 sayılı “Köy Enstitüleri Kanunu” ile “Hasanoğlan Köy Enstitüsü” adı altında kurulmuştur. 4274 sayılı kanun ile yeni esaslar getirilmiştir.
18 Nisan 1941 de “Kepirtepe Köy Enstitüsün” den gelen bir ekip okulun temelini atmış ve 10 Temmuz 1941 de “Kars Cılavuz Köy Enstitüsün” den gelen diğer ekip de çalışmalara katılmıştır.
“Hasanoğlan Köy Enstitüsü 21 Köy Enstitüsün den 15. sidir. Diğer Köy Enstitüleriyle beraber “İlk Mezunlarını” 66 kişi ile 1943/1944 öğretim yılında vermiştir.
Okulun kurcu kurucu Müdürü “ Mehmet TUĞRUL” dur. İlk uygulanan Eğitim ve Öğretim proğramına göre toplam ders saatlerinin 2/4 ü genel kültür; 1/4 ü sanat, 1/4 ü tarım derslerine ayrılmıştır.
Köy Enstitüleri 1942/1943 öğretim yılından resmen kapandığı 1951/ 1952 öğretim yılına kadar 17.000 öğretmen ve pek çok sağlık elemanı yetiştirmiştir.
1952/1953 Öğretim yılında “İlköğretmen Okulu” ve 1957 / 1958 öğretim yılı itibariyle de “Atatürk İlköğretmen Okulu” olarak Eğitim ve Öğretimine devam etmiştir.
1973 / 1974 öğretim yılında “Atatürk İlköğretmen Okulu “ adını almış ve öğretim süresi 7 yıla çıkarılmıştır. Bu uygulama iki yıl sürmüş olup, 1975/1976 öğretim yılından itibaren de öğretim süresi 6 yıla indirilerek “ Atatürk Öğretmen Lisesi “ adını almıştır.
1989 / 1990 öğretim yılından itibaren de öğretim süresi 4 yıla indirilerek “Atatürk Anadolu Öğretmen Lisesi” adıyla Eğitim ve öğretimine devam etmektedir.
Aynı okulun bünyesinde 1984 / 1985 öğretim yılında “ Spor Lisesi” adı altında bir lise açılmış ve 1988/1989 öğretim yılında da kapanmıştır.
Yine aynı okulun bünyesinde 1989 yılında “Fatih Lisesi” adı altında Genel bir lise açılmış ve 2003 yılında Bağımsız hale getirilerek ayrı bir binada Eğitim ve Öğretimine devam etmektedir.
1941 yılın da Köy Enstütüsü bünyesinde yapılan bina 1971 yılında Kız Teknik Eğitim Genel Müdürlüğüne devredilerek 1997 yılında “ Hasanoğlan Kız Meslek Lisesi” olarak Eğitim ve öğretime başlamıştır.
Mesleki Eğitim dalında 1979 yılında şuandaki binasında “Endüstri Meslek Lisesi “ ve 1963 yılında “Kız Sanat Okulu” ve 1978 yılında da “ Kız Meslek Lisesi” adı altında eğitim ve öğretimine 2003 yılına kadar devam etmiş olup, 2003 yılı itibariyle de Türkiye genelinde 91 yerde pilot uygulama olarak Endüstri Meslek Lisesi İle Kız Meslek Lisesi birleştirilerek “ Mesleki Teknik Eğitim Merkezi Müdürlüğü” (METEM) adını almıştır. Daha sonra Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü nün 21.03.2007 tarih ve 84/1526 sayılı kararı ile “Elmadağ Anadolu Teknik Lisesi ve Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi” adını aldı.
1975 yılı itibariyle de “Halk Eğitim Merkez Müdürlüğü” açılmış ve devam etmektedir.
1992 Yılında Mamak İmam Hatip Lisesi nin şubesi olarak Gümüşpala İlköğretim Okulu binasında açılan “Elmadağ İmam Hatip Lisesi” 1995 yılı itibariyle de bağımsız hale elmiş olup halen Şehit Şener Gündem İlköğretim Okulunda eğitim ve öğretimine devam etmektedir.